سرفه

[bahare_021]

 

چه وقت به پزشک مراجعه کنیم:
۱. سرفه‌کردن بیش از دو هفته طول کشیده است و به‌نظر نمی‌رسد رو به بهبود باشد.
۲. همراه با سرفه، مقدار زیادی خلط رنگی یا خون خارج می‌شود.
۳. درد قفسهٔ سینه، تب، لرز، یا عرق شبانه وجود دارد.
این محقق طب اسلامی افزود: سرفه حاد سرفه‌ای است که کمتر از سه هفته طول بکشد که در بیماری‌هایی مانند سینوزیت، سرماخوردگی و سیاه‌سرفه بیشتر دیده می‌شود.
برگشت شیره معده به داخل ریه موجب سرفه می‌شود
سل ریوی، علل دارویی، سرطان ریه، مصرف سیگار، ادم مزمن ریه، نارسایی احتقانی قلب، استنشاق گازهای سمی، التهابات و سرطان حنجره، عفونت ویروسی، بیماری گوش خارجی یا میانی حاد، برگشت شیره معده به داخل ریه، سینوزیت و ترشح خلط در پشت حلق، 
استنشاق هوای خیلی گرم یا خیلی سرد، عفونت باکتریایی مجاری هوایی (برونشیت)، وجود جسم خارجی در راه‌های هوایی مانند تیغ ماهی، کمبود ویتامین B 12 که این عامل بیشترین عامل سرفه مزمن است و آسم از عوامل عمده سرفه به شمار می‌آید.
از جمله عوارض سرفه می‌تواند به سنکوب، شکستگی دنده‌ها، درد جداره قفسه سینه و شکم همچنین بی‌اختیاری ادرار و خستگی مفرط اشاره کرد.
سرفه از دیدگاه طب سنتی نقش استحفاظی برای ریه‌ها دارد، از انواع سرفه می‌توان به سرفه ناگهانی (سرفه حاد)، سرفه پیاپی که قطع نمی‌شود و سرفه قدیمی و سابقه‌دار که مدت‌هاست شروع شده (سرفه مزمن) اشاره کرد.
مصرف غذاهای ترش موجب بروز سرفه شدید می‌کند

علل سرفه ناگهانی (حاد) می‌تواند گرد و غبار و دود، مصرف ماده غذایی ترش، گس یا تند همچنین هوای سرد یا مصرف نوشیدنی‌های سرد باشد همچنین علل سرفه پیاپی و لامنقطع می‌تواند سوء مزاج، درگیری‌های عصبی، ورم در ریه و مسیرهای تنفسی باشد و پر شدن معده و سوء مزاج بدن می‌تواند از علل سرفه سابقه‌دار یا مزمن باشد.
سرفه به 2 نوع سرفه تر و سرفه خشک تقسیم می‌شود که در سرفه تر در آب دهان، خلط چرکی دیده می‌شود ولی در سرفه خشک در آب دهان خلط چرکی دیده نمی‌شود.
در صورت وجود سرفه سرد رنگ صورت به سربی تبدیل می‌شود که با سرمای زیاد سرفه بیشتر شده و با کاهش سرما نیز سرفه کم می‌شود البته اگر همراه سرفه سرد خلط هم وجود داشته باشد، فرد احساس می‌کند که چیزی از بالا به سوی سینه می‌ریزد همچنین از علائم دیگر سرفه سرد، تشنگی کم است.
در طب سنتی علائم نزله یا خلط احساس قلقلک در مسیر عبور خلط، کشیدگی در پوست اطراف پیشانی، احساس کیپ شدن یا بند آمد سوراخ‌های بینی و در مراحل نخست آب دهان بدون نزله است و سپس ماده بلغمی پیدا می‌شود؛ معمولاً این ماده به رنگ سبز و زرد است.

سرفه خشک موجب سرخ شدن صورت می‌شود
در سرفه گرم شخصی که سرفه می‌کند، صورتش سرخ می‌شود و در سرفه‌ای که تر باشد خرناسه زیاد به ویژه در هنگام خواب افزایش پیدا می‌کند که معمولاً افراد پیر به این سرفه دچار می‌شوند.
این محقق طب اسلامی عنوان کرد: سرفه‌های خشک در حالت فعالیت و گرسنگی افزایش پیدا می‌کند و در حالت آرامش و سیری شکم کاهش می‌یابد و اگر همراه سرفه، نزله یا خلطی وجود نداشته باشد، این سرفه خشک است و اگر همراه بزاق دهان خلط وجود داشته باشد سرفه مرطوب یا تر است.
ابوالحبیب افزود: سرفه‌ها می‌تواند منشأ نزله‌ گرم از مغز باشد که نشانه‌های آن سرفه‌های شدید و خشک، سرفه همراه با سوزش و خارش درون گلو و قفسه سینه است و بیمار احساس می‌کند چیزی به قفسه سینه می‌ریزد مانند نمک‌ پاشیدن که این سرفه در شب به هنگام سردی هوا شدت می‌یابد که به این نوع سرفه، سرفه صفراوی نیز گفته می‌شود.
سرفه منشأ حرارت مزاج ریه که به علت غلبه دم ایجاد می‌شود، دارای علائم بالینی مانند گرمای تنفس و عطش، سرخی رنگ رخسار و سایر علائم غلبه حرارت و خون است.
سرفه می‌تواند منشأ نزله سرد از مغز باشد که به سرفه بلغمی شهرت دارد و آنچه با سرفه دفع می‌شود غلیظ است.

مصرف چهار تخمه و چهار گل برای درمان سرفه مفید است
برای درمان سرفه معمولاً باید فکر کنیم که فرد دارای سرفه خشک و تر است یعنی در طب سنتی باید هر دو نوع را در نظر بگریم و یک داروی عمومی برای فرد تجویز می‌شود و دارویی باید بدهیم که سردی و گرمی را بپوشاند که برای این کار از چهار گل (گل پنیرک، گل بنفشه، گل ختمی، گل نیلوفر یا گل نسترن) و چهار تخمه (قدومه، اسفرزه، بارهنگ، سه‌پستان و تخم مرو) استفاده می‌‌شود که به بیمار هر دو ساعت یک بار داده می‌شود.
برای سرفه درمان‌های دیگری نیز به کار می‌رود مانند بخور چهار تخمه که شبی پنج دقیقه باید انجام شود تا ریه‌ها کاملاً گرم و مرطوب شود البته بیشتر سرفه‌ها منشأ خشکی و سردی دارند به همین ترتیب داروها باید خشکی و سردی را بپوشانند.

روغن مالی کردن سینه می‌تواند سرفه را کاهش دهد
راه دیگر درمان سرفه استفاده از لوسیون‌هاست و در اکثر اوقات کسانی که سرفه می‌کنند و در بیش از 70 یا 80 درصد موارد قفسه سینه دچار سردی شده است یا هوایی که فرد استنشاق می‌کند، سردی دارد؛ در چنین مواقعی استفاده از لوسیون گرم توصیه می‌شود؛ این لوسیون مرکب از عرق کیالک، عرق زنجبیل و دارچین به نسبت یک به ده روغن گرم مثل سقز یا کنجد است که هر شب باید به ناحیه قفسه سینه مالیده شود.
باید از گلو تا پایین قفسه سینه و از پشت تا ناحیه گردن تا پایین دنده‌ها را روغن‌مالی کرد که با این کار بدن بیمار گرم می‌شود و می‌تواند سرفه‌ها را به راحتی کنترل کند همچنین افراد باید پرهیز غذایی لازم را داشته باشند.
افراد برای بهبود سرفه باید تا مدتی غذاهای سرخ کردنی استفاده نکنند همچنین مصرف موادغذایی که دارای طبع سرد است، موجب افزایش سرفه می‌شود و مواد قابضی مانند تمبرهندی، قره‌قروت و رب انار سرفه را تشدید می‌کند.
داروها:چهارتخمه و روغن مالی در درمان سرفه موثر است::.

ـ سرفه نشانهٔ چیست:
عملاً هر چیزی می‌تواند باعث سر و صدای سرفه شود، که واکنش ریه‌ها به تحریک است. راه تشخیص علت و درمان سرفه بررسی نوع آن است. آیا سرفه خشک و بدون خلط است، یا مرطوب و همراه با خلط؟
هر تحریکی در محیط می‌تواند باعث سرفهٔ خشک شود. اگر به چیزی حساسیت دارید، ممکن است دچار سرفه شوید. دود، مواد شیمیائی، بخار مواد سمی، گردهٔ گل، گرد و غبار و فضولات حیوانات می‌توانند شش‌ها و نایژه‌ها را تحریک کرده و آنها را برای دفع آن به سرفه وادارند. اگر حساسیت دارید، حتی نقل مکان به یک دفتر کار جدید یا خرید یک فرش نو می‌تواند شما را به سرفه اندازد.
آسم معمولاً ایجاد سرفه خشک می‌کند. در واقع، آسم شایع‌ترین علت سرفه‌های ناشناخته است، مخصوصاً اگر سرفه شبانه باشد. پریدن آب دهان در گلو و یک اختلال گوارشی به‌نام برگشت معدی دو علت معمول و بی‌خطر سرفه هستند. در پریدن آب دهان قلقلک دادن گلو احساس می‌شود و در برگشت معدی، کار نکردن درست دریچهٔ جدا کننده معده و مری باعث برگشتن کمی شیرهٔ اسیدی معده تا گلو می‌شود که احساس مزهٔ ترش همراه با سرفه را ایجاد می‌کند.
عفونت‌های باکتریائی، ویروسی، و قارچی: از سرماخوردگی گرفته تا برنشیت و سینه پهلو، راه‌های تنفسی را ملتهب کرده و ایجاد سرفه می‌کنند. تمام اینها اغلب با سرفه‌های خشک شروع شده و وقتی شش‌ها مخاط بیشتری ساختند، سرفه‌ها خلط‌دار می‌شوند.
غیر از علائم تب، درد قفسهٔ سینه، احتقان و احساس ناخوشی، اگر با سرفه خلط به رنگی غیر از سفید دفع می‌کنید، دچار عفونت شده‌اید.
اگر سرفه بعد از بهبود سرماخوردگی باز هم باقی بماند، نگران نشوید. این به‌علت احتقان باقی مانده در نواحی بیرونی ریه‌ها است که مخصوصاً در طی سرماخوردگی ویروسی به آن دچار شده‌اید. این نشانهٔ آسم یا چیز دیگری نیست، بلکه فقط کمی تورم وجود دارد که شش را به سرفه می‌‌اندازد.
واضح است که سیگار کشیدن، مخصوصاً در سیگاری‌های قدیمی، سرفهٔ همیشگی ایجاد می‌کند. شش‌ها در پاسخ به تحریک تعداد زیادی سلول ترشح کنندهٔ مخاطی می‌سازند، اما متوجه زیادی بلغم در ریه نمی‌شوید. این بلغم نمی‌تواند خارج شود، چون سیگار مژک‌های موئین درون نایژه‌ها را فلج می‌کند. به‌همین خاطر، سیگاری‌ها هنگام برخاستن از خواب سرفه‌های پر خلط خفقان‌آور می‌کنند که بعد از مدتی متوقف می‌شود.
سرفه‌های آزارندۀ متوالی ممکن است نشانهٔ برنشیت مزمن یا آمفیزم باشد، که در آنها ریه سعی در بیرون فرستادن هوائی دارد که از میان راه‌های تنگ‌شدهٔ تنفسی خارج نمی‌شود. در این بیماران کوتاهی و تنگی نفس نیز وجود دارد.
مهم‌تر از همه، سرفه می‌‌تواند نشانهٔ تومور یا سرطان ریه باشد. سرطان ریه اکنون شایع‌ترین سرطان هم در مردان و هم در زنان است و عمدتاً خود را به‌صورت سرفه نشان می‌دهد.

ـ درمان سرفه:
مجبور نیستید برای هر سرفه‌ای که می‌کنید یا هر بار خلطی دفع می‌کنید نزد پزشک بروید. اما اگر در قفسهٔ سینه احساس درد کردید، یا خلط خونی بالا آوردید، یا سرفه بیش از دو هفته باقی ماند، بهترین کار مراجعه به پزشک است. تا آن هنگام، بیکار ننشینید و در صدد کنترل سرفه باشید.
آب بخورید. اگر سرفهٔ همراه با خلط دارید، باید خلط را هرچه بیشتر رقیق کنید تا راحت‌تر از ریه دفع شود. بهترین راه آن رساندن آب زیاد به بدن است. پس هرچه می‌توانید آب بخورید. اگر سرفهٔ خشک هم می‌کنید، باز باید آب بخورید تا بهتر آن را تحمل کنید.

عسل بخورید.
در یک بررسی روی کودکان 2 سال به بالا که مبتلا به عفونت دستگاه تنفسی فوقانی بودند، محققان قبل از خواب شبانه 2 قاشق مرباخوری عسل به کودکان دادند. سپس دریافتند که عسل به اندازه داروهای ضد سرفه در کاهش سرفه های شبانه (در خواب) و بهبود کیفیت خواب کودکان موثر بوده است.
بهترین راه برای بهبود گلودرد و سرفه های آزاردهنده این است که عسل را در چای کمرنگ یا آب گرم حل کنید و بنوشید.
اما به یاد داشته باشید که هرگز به کودکان زیر یک سال ، عسل ندهید، زیرا باعث بروز مسمومیت بوتولیسم خطرناک در آنها می شود.
گایفنزین بخورید. شربت سرفه‌ههای بدون نسخه حاوی گایفنزین به رقیق کردن خلط کمک می‌کند. سرفه را سرکوب نکنید. سرفه‌کردن بازتابی برای دفع مادهٔ تحریک‌کننده است و سرکوب کردن آن کار اشتباهی است، مخصوصاً اگر دفع خلط زیاد باشد. شما باید این خلط را خارج کنید. و اگر سرفه را از بین ببرید، این مواد زائد در شش‌ها جمع می‌شوند.
برای خوابیدن سرفه را آرام کنید. اگر سرفه‌های مداوم، آزارنده، و پر سر و صدائی دارید که مانع خواب شما و دیگران می‌شود، مقدار مناسبی شربت ضدسرفه بدون نسخه بخورید. اگر سرفه‌های شدید می‌کنید و دنده‌هایتان درد می‌کند تا مدتی می‌‌توانید آن را با شربت ضد سرفه آرام کنید. فراموش نکنید که با این کار مقداری مایع مخاطی در ریه‌ها جمع می‌شود. پس زیاده‌روی نکنید.
شربت‌های ضدسرفه حاوی دکسترومتورفان ساده و کدئین‌دار مناسبند و هر دو خواب‌آلودگی هم ایجاد می‌کنند.
آب نمک غرغره کنید. اگر زیاد سرفه می‌کنید، احتمالاً گلویتان خراشیده یا زخمی شده است و این تحریک باعث سرفهٔ بیشتر می‌شود. برای درمان آن، گاه‌گاه آب نمک غرغره کنید. نصف قاشق مرباخوری نمک را در یک فنجان آب گرم حل کنید. این آب را قورت ندهید، مخصوصاً اگر تحت رژیم غذائی بدونن نمک هستید.
سیگار نکشید. گفتن ندارد، ولی باز تأکید می‌کنیم: کشیدن سیگار باعث تشدید یا ایجاد سرفه می‌شود. یا خود آن را ترک کنید یا از پزشک کمک بگیرند.
نایژه‌ها را گشاد کنید. برای آرام‌تر کردن سرفه از پزشک داروی گشادکنندهٔ نایژه‌ها بخواهید. این داروها به پاک‌شدن سریع‌تر شش‌ها کمک می‌کنند.
بخور بگذارید. هوای خشک ریه‌ها را تحریک کرده و سرفه را تشدید می‌کند. 
استفاده از دستگاه بخور برای مرطوب کردن هوای اتاق کار دستگاه تنفس را راحت‌تر می‌کند. ولی دستگاه بخور را همیشه تمیز نگاه دارید، چون کپک در آن رشد می‌کند که اگر به آن حساس باشید، سرفه بدتر می‌شود